Αν το ΕΠΨΣ υλοποιηθεί και υποστηριχτεί από το ΤΕΕ οι Έλληνες μηχανικοί θα το δοκιμάσουν με λιγότερη επιφύλαξη από ό,τι αν η ανάπτυξη γίνει εντελώς ανεξάρτητα.

Γι ατην υποστήριξη του προτύπου: Θεσμική υποστήριξη μπορεί να είναι πολλά πράγματα. πχ το πρότυπο είναι δυνατόν να υλοποιηθεί και να υποστηριχτεί από το ΤΕΕ για παράδειγμα. Αν η πλειονότητα των ελλήνων μηχανικών αρχίσουν να το χρηιμοποιούν αντιλαμβανόμενοι ότι βελτιώνει την ποιότητα της εργασίας τους και του τελικού αποτελέσματος του έργου, το δημόσιο πιστέυω ότι θα ακολουθήσει.

Τα σχεδιαστικά πρότυπα είναι σύνθετα αλλά δεν χρειάζεται να είναι δύσχρηστα. Η συνθετότητά τους προέρχεται από την ανάγκη να ενσωματώσουν μια λειτουργική ροή εργασιών που να καλύπτει πολλές ειδικότητες και όλες τις φάσεις του κύκλου ζωής των αρχείων, να είναι εφαρμόσιμα από ποικιλία λογισμικού, να λύσουν πολλά ταξινομικά θέματα, για να αναφέρω μερικούς λόγους μόνο. Όμως ακόμα κι ένα άρτιο πρότυπο όταν υλοποιείται πρόχειρα, με ελλειπή επίγνωση και δέσμευση, δεν πρόκειται να λειτουργήσει ικανοποιητικά. Εφαρμογή από εφαρμογή διαφέρει. Σκεφθείτε, π.χ., τη διαδεδομένη σειρά προτύπων ISO 9000 και πόσο πολύ μπορεί να διαφοροποιείται η αποτελεσματικότητά τους από εταιρεία σε εταιρεία.

Αν θεωρήσω ότι με “τρισδιάστατη σχεδίαση” εννοούμε το BIM, τότε ναι, η ανάγκη ενός προτύπου BIM αργά ή γρήγορα θα ανακύψει. Όμως, για πολλούς λόγους, θα έδινα προτεραιότητα στο κλασικό CAD: αν η προσπάθεια είναι εστιασμένη θα έχει περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας· το CAD έχει τεράστιο όγκο υπαρχόντων αρχείων και όλες οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι θα συνυπάρξει για καιρό με το BIM πριν αντικατασταθεί πλήρως· το λογισμικό BIM είναι ακόμη ρευστό και ταυτόχρονα οι διεθνείς προσπάθειες σχετικής τυποποίησης δεν έχουν ακόμα τελεσφορήσει· τέλος ένα πρότυπο CAD θα έχει πολλά στοιχεία να δανείσει σε ένα πρότυπο BIM.

Δεν διαφωνώ καθόλου με τη λογική τύπου open source που περιγράφει ο mave, αλλά δεν έχω πειστεί ότι μπορεί να αποδώσει τον τελικό στόχο ενός de jure προτύπου χωρίς την κατάλληλη θεσμική υποστήριξη. Πολλά πρότυπα του Internet τελούν υπό την αιγίδα του W3C, το ODF ξεκίνησε από την Sun και ολοκληρώθηκε υπό την αιγίδα της OASIS, το αμερικανικό πρότυπο ψηφιακής σχεδίασης ξεκίνησε από τρεις ανεξάρτητους μεταξύ τους οργανισμούς πριν καταλήξει στο NIBS. Έγιναν ήδη περισσότερες από μία αναφορά στη σημασία του να υιοθετηθεί το ΕΠΨΣ από τον δημόσιο τομέα. Συμφωνώ μ’ αυτό, γιατί το δημόσιο θα έχει τεράστιο όφελος, αλλά δεν το βλέπω να γίνεται χωρίς την υποστήριξη που ανάφερα.

Η προσωπική μου δυσκολία με τα πρότυπα ψηφιακής σχεδίασης έχει να κάνει με το γεγονός ότι πολλά από αυτά είναι τόσο περίπλοκα που στο τέλος αποτελούν τροχοπέδη στον σχεδιασμό , μιας και ξοδεύει κανείς χρόνο για να χειριστεί το πρότυπο. Πιστεύω λοιπόν ότι θα πρέπει ένα πρότυπο Ψ/Σ για τη χώρα μας να είναι εξαιρετικά απλό στο χειρισμό του τουλάχιστον.

Επίσης μήπως θα ήταν καλό να δούμε και πως χειρίζεται κανείς και πρότυπα που απτονται της τρισδιάστατης σχεδίασης ? Πως θα μπορούσε να συμβεί αυτό ?

Τελικά : συμφωνώ με τη λογική του περιορισμένου αριθμού ανθρώπων που παίρνουν μόνοι τους την πρωτοβουλία να ξεκινήσουν μια προσπάθεια, και στη συνέχεια αυτή η προσπάθεια θα αποκτήσει ευρεία αποδοχή, και όχι το ανάποδο

ΥΓ : Μήπως να στήσουμε ένα wiki ώστε να αρχίσουμε την διαβούλευση γύρω από το πρότυπο ?

Ένα αυτοσχέδιο κι ενδεικτικό πρόγραμμα έργου για την υλοποίηση του προτύπου θα είχε τις ακόλουθες φάσεις:
1. Συζήτηση: διάδοση της πρόθεσης και εκτίμηση της ζήτησης
2. Προώθηση: προσπάθεια για ενεργή ανάμειξη κατάλληλων φορέων υλοποίησης
3. Οργάνωση: επίλυση θεμάτων συμμετοχής, πόρων, υποδομής, κλπ
4. Σύνταξη: εκπόνηση προτύπου
5. Διάχυση: προβολή και υποστήριξη προτύπου

Η Συζήτηση και η Προώθηση μπορεί να γίνουν με μερική παραλληλία, όπως και η Σύνταξη και η Διάχυση. Όμως η Οργάνωση απαιτεί τις προηγούμενες φάσεις και απαιτείται από τις επόμενες.

Στόχος του άρθρου που συζητούμε είναι να βοηθήσει στις πρώτες δύο φάσεις. Οι επόμενες είναι πολύ σύνθετες και απαιτούν πολύ περισσότερους πόρους από ένα ιστολόγιο.

Είναι πολύ θετικό ότι το θέμα του προτύπου έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει τόσο εκτενή και προσεκτικά σχόλια όπως το τελευταίο του ΧΡΗΣΤΟΥ Δ.Α., με το οποίο σε πολλά σημεία συμφωνώ. Θα ήθελα ωστόσο να οριοθετήσουμε τη συζήτηση στα πλαίσια των πρώτων δύο φάσεων προσπαθώντας να απαντήσουμε σε ερωτήματα όπως:

Αν διαφωνούμε με την ανάγκη του προτύπου, για ποιους λόγους;
Αν συμφωνούμε, πως μπορεί το δίκτυο του καθενός από εμάς να βοηθήσει να
- διαδοθεί το νέο της συζήτησης σ’ όσους δεν το γνωρίζουν;
- καταγραφεί η σύμφωνη γνώμη μας ως ένδειξη της έκτασης του ενδιαφέροντος;
- προωθηθεί η ανάγκη του προτύπου στους κατάλληλους φορείς με τέτοιο τρόπο ώστε να δραστηριοποιηθούν;

Β.
Για τα χαρακτηριστικά τώρα του επιδιωκόμενου 80%. Νομίζω ότι στην αρχική φάση της προσπάθειας θα πρέπει να στοχεύσουμε στις σχεδιαστικές εφαρμογές που αφορούν κτιριακά έργα και τον περιβάλλοντα χώρο τους, τα οποία και ενδιαφέρουν το μεγαλύτερο μέρος των μελετητών και σχεδιαστών της χώρας και οι οποίοι έχουν και την μεγαλύτερη ανάγκη για υποστήριξη. Τα μεγάλα γραφεία που μελετούν πλήθος διαφορετικών κατηγοριών δημόσιων έργων νομίζω ότι θα έχουν κάποια δικά τους πρότυπα (μελετημένα ή πρόχειρα δεν έχει σημασία).

Την πρόταση για ξεκίνημα από τα κτιριακά τη βασίζω στην σκέψη ότι όλοι όσοι συμμετέχουν θα αρχίσουν να χρησιμοποιούν το πρότυπο, όπως αυτό θα εξελίσεται, στις δικές τους δουελιές και μέσα από τη δοκιμή θα προκύπτουν προτάσεις και σχόλια. Είναι δε σίγουρο ότι η ευρεία χρήση ενός προτεινόμενου προτύπου (ασχέτως αν αυτό δεν είναι θεσμοθετημένο) που καλύπτει τις λειτουργικές ανάγκες των χρηστών του σταδιακά γίνεται η βάση για οποιαδήποτε συνέχεια.

Είναι παρατηρημένο στις λειτουργίες των επιτροπών (οι οποίες κάποια στιγμή αργότερα θα αρχίσουν να λειτουργούν σε διάφορους φορείς) ότι αν υπάρχει μιά γραπτή πρόταση στο τραπέζι, η οποιαδήποτε συζήτηση γίνεται στην επιτροπή έχει ως σημείο αναφοράς αυτό το γραπτό κείμενο. Στην περίπτωση που δεν υπάρχει ένα κείμενο αναφοράς συνηθίζεται (ιδίως στη χώρα μας) να δαπανάται πολύς χρόνος έως ότου συμφωνηθεί το σημείο αναφοράς γύρω από το οποίο και θα γίνονται οι σχετικές προτάσεις.

Οι σκέψεις αυτές αναφέρονται και σχετίζονται με τους προβληματισμούς για την ατομική εμπειρία και τη απαιτούμενη συλλογικότερη δραστηριότητα. Θέλω δε να προσθέσω ότι η οποιαδήποτε πετυχημένη ομαδική δουλειά ξεκινά από λίγα αποφασισμένα άτομα και ανάλογα με την εστίαση τους στην δική τους προσπάθεια, ελκύει σταδιακά την προσοχή και τη συμμετοχή όλο και περισσοτέρων. θυμηθείτε ότι όσο η προσπάθεια αυτή εστιάζεται στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα και όχι στην αναγνώριση της δουλειάς της από τρίτους τόσο μεγαλύτερη θα είναι η συμμετοχή. Η επιδίωξη αναγνώρισης είναι ίσως τις περισσότερες φορές αποτέλεσμα επίδρασης μικροεγωιστικών κινήτρων που είναι καταστροφικά για οποιαδήποτε προσπάθεια ομαδικής λειτουργίας. Πιστεύω ότι στη φάση αυτή θα πρέπει να εστιαστούμε μόνο στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα αδιαφορόντας για οποιαδήποτε αναγνώριση και να είστε σίγουροι ότι θα βρεθούν πολλοί που θα θελήσουν να συμμετάσχουν. Οι φορείς όπως πάντα θα συμμετάσχουν τελευταίοι. Μην ξεχνάτε τον καθοριστικό ρόλο των αυθαιρέτων στην οικιστική ανάπτυξη και την ανυπαρξία των φορέων στην αρχική και σημαντική φάση. Δυστυχώς έτσι λειτουργεί το μεγαλύτερο μέρος του κράτους μας.

Γ.
Όσον αφορά το αν θα ξεκινήσουμε από την αρχή ή από ένα υφιστάμενο πρότυπο. Αυτή η ερώτηση σχετίζεται με το τι γίνεται στην Ε.Ε. Ας μην ξεχνάμε και την ευρωπαϊκή μας ταυτότητα. Μιά σκέψη είναι να ξεκινήσουμε από ένα υπάρχον πρότυπο για το οποίο υπάρχουν πληροφορίες (επίσημες ή φήμες) ότι είναι πλησιέστερα στο αναμενόμενο Ευρωπαϊκό Πρότυπο και ας αρχίσουμε να το πειράζουμε. Οι διαδοχικές προσεγγίσεις ή κύκλοι όπως τους ονόμασα στο προηγούμενο μου κείμενο θα μπορούν να υπάρχουν στο site σας για όποιον θέλει να παρακολουθήσει αργότερα όλο τον προβληματισμό. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι για ένα σημαντικό αριθμό συμμετεχόντων αυτό θα αποτελέσει και μιά εκπαιδευτική διαδικασία. Ως εκ τούτου οι προβληματισμοί που θα εισάγονται ως σχόλια στο πρότυπο θα επιτρέψει σε όλους να κατανοήσουν τη χρησιμότητα της κάθε επιλογής και να συμμετέχουν δημιουργικά με τις σκέψεις τους και τις προτάσεις τους. Η συγκριτική αξιολόγηση υφιστάμενων προσπαθειών μπαίνει μέσα στην προσπάθεια ως πρόταση ή ως σχολιασμός προτάσεων άλλων. Η φάση αυτή του διαλόγου (που μάλλον θα είναι και η μεγαλύτερη) είναι η πλέον σημαντική στην όλη προσπάθεια. Η κατανόηση οδηγεί στην αποδοχή και η αποδοχή στη χρήση και στη δράση. Εχουμε όμως αρκετό δρόμο ως εκεί. Εμείς κάνουμε το πρώτο βήμα σε ένα αρκεττά μακρύ δρόμο αλλά δίχως αυτό δεν θα υπάρξει δεύτερο. Μην φοβάστε. Οτιδήποτε προχώρησε στη χώρα αυτή ξεκίνησε σαν χούι μερικών τρελλών.

Τελειώνοντας σας προτείνω κε Ιατρουδάκη ως γεννήτορα αυτής της προσπάθειας να ξεκινήσετε με όποιο δοκιμαστικό πρότυπο θεωρείτε καλύτερο και πλέον κατάλληλο για αρχή, “ρίξτε το” στο τραπέζι και εδω είμαστε για σχόλια και προτάσεις.

Οποιοσδήποτε από την παρέα έχει σκέψεις για την οργάνωση του τρόπου δουλειάς παρακαλούμε να τις “ρίξει” στο τραπέζι.

Ας υποθέσουμε, χάριν συζήτησης, ότι αποφασίζουμε να κινηθούμε πρώτα σ’ αυτήν την κατεύθυνση. Παραθέτω μερικά ερωτήματα:

Θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε απ’ το μηδέν, να υιοθετήσουμε αυτούσιο ή να προσαρμόσουμε ένα υπάρχον πρότυπο. Ίσως υπάρχουν κι άλλες εναλλακτικές εκκινήσεις. Ποιόν δρόμο θα ακολουθήσουμε; Όποιος και να είναι αυτός, μήπως ήταν πολύτιμη η συγκριτική αξιολόγηση των υφιστάμενων προσπαθειών;

Θα σκεφτούμε τη λύση στα πλαίσια της Ελλάδας ή θα λάβουμε υπόψη τι γίνεται στην ΕΕ; Αν το πρότυπο είναι αυστηρά Ελληνικό πως θα αντιμετωπίσει τις ανάγκες κοινοπραξιών με αλλοδαπά σχήματα;

Θα προσεγγίσουμε το πρότυπο από τη σκοπιά του μελετητή, του κατασκευαστή ή του ιδιοκτήτη; Η μελέτη και η κατασκευή θα ολοκληρωθούν σε 2-4 έτη, το έργο όμως θα υπάρχει για πολύ περισσότερα.

Θα σχεδιάσουμε το πρότυπο με βάση μια σχεδιαστική εφαρμογή ή θα είναι γενικότερο; Πως θα εξασφαλίσουμε ότι είναι εφαρμόσιμο σε περισσότερες εφαρμογές;

Οι απαντήσεις σε παρόμοια ερωτήματα εκτιμώ ότι υπερβαίνουν την ατομική εμπειρία και γνώση και χρειάζονται συλλογικότερη δραστηριότητα. Για το λόγο αυτό, αλλά και για το κύρος της διαδικασίας, το ευκταίο θα ήταν η συζήτηση αυτή να κινήσει το ενδιαφέρον και τη συμμετοχή των σχετικών φορέων.

Κατανοώ όμως το ενδιαφέρον για κάτι χειροπιαστό και μόλις βρω χρόνο θα παραθέσω παραπομπές σχετικές με σχεδιαστικά πρότυπα.

Πριν συζητηθεί η διαδικασία προέχει, νομίζω, η σφυγμομέτρηση του κοινού ενδιαφέροντος. Αν η πεποίθηση που εκφράζετε για τη χρησιμότητα του προτύπου αποτελεί τη συντριπτική πλειοψηφική γνώμη, η προσπάθεια για τη σύνταξή του κάπως θα δρομολογηθεί· όμως σε κάθε άλλη περίπτωση θα πρέπει να λάβουμε υπόψη τις πιθανές αμφιβολίες ή την εξίσου πιθανή έλλειψη ενημέρωσης. Μια προσπάθεια που δεν θα έχει εξασφαλίσει γενικότερη συναίνεση θα έχει αβέβαιη έκβαση.

Η άποψη μου είναι ότι για πρακτικούς λόγους θα πρέπει να ξεκινήσουμε με ένα αρχικό σχέδιο προτύπου (όσο ατελές και αν είναι αυτό) και να εστιαστούν οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις από όλους τους συνεργαζόμενους σε αυτό, το οποίο στο κλείσιμο κάθε κύκλου (που εσείς σαν συντονιστής θα αποφασίζετε) θα ονοματίζεται με μιά αρίθμηση (Δοκιμάστική έκδοση ….). Με τον τρόπο αυτό η προσπάθεια θα λειτουργεί και συνθετικά για όσους συνεργάζονται αλλά και εκπαιδευτικά γιά όσους μόνο διαβάζουν το blog.

Εφόσον γνωρίζετε την αντίστοιχη δωρεάν προτυποποίηση του αμερικανικού στρατού μπορούμε να ξεκινήσουμε με μιά ελληνικοποιημένη απόδοση του σαν αρχικό βήμα και να δούμε πως θα εξελιχθεί. Νομίζω ότι θα είναι σημαντικά υποβοηθητική μιά τεκμηρίωση κάθε σχετικής επιλογής ή πρότασης από τους συνεργαζόμενους ώστε να αποφευχθούν πιθανές διαμάχες αλλά και να μπορούν όλοι να κατανοούν τη λογική κάθε πρότασης.

Η τιμή του NCS ακούγεται υψηλή. Όμως για τα πέντε πρώτα ευπώλητα ISO η μέση τιμή ανά σελίδα είναι περίπου 1,85€, ενώ για το ογκώδες NCS περίπου 0,35€.

Το ζητούμενο είναι όχι τόσο αν υπάρχει ένα φθηνότερο πρότυπο, όπως το αναφερόμενο στρατιωτικό, όσο αν μπορούμε ολοένα και περισσότεροι να χρησιμοποιούμε το ίδιο και να ωφελούμαστε από το network effect. Αν επιτευχθεί ευρεία χρήση θα εδραιωθεί η πεποίθηση του οφέλους και η όποια τιμή θα αποκτήσει δευτερεύουσα σημασία.